Strona główna Aktualności   Wydarzenia   Plan miasta   Baza informacji   Spacer   Galerie   Multimedia   Zdjęcia internautów   Historia   bip
Portal - Honorowa obywatelka Opoczna - Pani Ewa Bąkowska
Ewa Bąkowska
Dodany: 23-04-2018, wyświetleń: 851
PDF
DRUKUJ
grafika

Urodziła się w 1931 roku córka   Jerzego i Anny z Wartanowiczów w rodzinnym majątku Jaxa-Bąkowskich, herbu Gryf, w Kraśnicy. Wywodziła się ze znanej w Opoczyńskiem  starej rodziny szlacheckiej Jaxa -  Gryf Bąkowskich, która  osiedliła się w Opoczyńskiem w 1862 kiedy to Antoni Bąkowski kupił  dobra Kraśnica.

Z rodziny tej wywodził się m.in. Henryk Bąkowski, członek Rządu Narodowego  tzw. czerwonych prawników w 1863 r.; skazany na zesłanie po upadku powstania styczniowego.

Majątek Kraśnica odziedziczył syn Antoniego Gustaw, który jako prawnik pełnił urząd sędziego w Sądzie Pokoju w Opocznie.

Po Gustawie majątek w Kraśnicy przejął jego syn Jerzy Jaxa Bąkowski (ur.17.06.1897 r.). Jerzy uzyskał tytuł inżyniera rolnika na SGGW w Warszawie w 1921 roku. Gospodarował  w majątku Kraśnica; gdzie m.in. rozwinął hodowle koni arabskich. Był prezesem  Związku  Ziemian pow .opoczynskiego. W czasie wojny polsko-bolszewickiej, będąc jeszcze studentem, Bąkowski wstąpił jako ochotnik do 1 Pułku Kawalerii i w nim odbył kampanię wojenną. Odznaczony został m.in. Krzyżem Walecznych. Ukończył Podchorążówkę Kawalerii Rezerwy w Grudziądzu i został przydzielony, jako rezerwista, do 10. Pułku Strzelców Konnych w Łańcucie.  Mianowany podporucznikiem, a następnie porucznikiem. W 1939 r. zastępca komendanta powiatowego  Policji Państwowej. Po wybuchu wojny stanął na czele ok. 100 osobowego oddziału złożonego z  funkcjonariuszy Policji Państwowej pow. opoczyńskiego i oficerów rezerwy. W dniu 22.09.1939 r. dostali się do niewoli Sowieckiej; osadzeni w obozie w Ostaszkowie, skąd Jerzy jako oficer  przeniesiony został  do Starobielska; zamordowany w Charkowie; pośmiertnie awansowany na  stopień kapitana.

W okresie II wojny światowej rodzina Bąkowskich-  Anna, żona Jerzego i córka Ewa służyła pomocą  wycofującym się oddziałom polskim, potem oddziałowi majora „Hubala" oraz Armii Krajowej.

Z uczynności gospodarzy dworku w Kraśnicy wielokrotnie korzystał Oddział Wydzielony Wojska Polskiego. Anna Bąkowska podarowała  konia krwi arabskiej „Demona" majorowi „Hubalowi". do którego zaprowadził go stangret Stanisław Konecki.  2 czerwca 2010 r.  Ewa  Bąkowska przekazała  przekazała do zbiorów Muzeum Regionalnego w Opocznie  dokument z podziękowaniem majora Hubala za ofiarowanego Oddziałowi Wydzielonemu Wojska Polskiego konia Demona. Dokument ten znajduje się na stałej wystawie poświęconej II wojnie św. na Ziemi Opoczyńskiej.

Zaś w sławnym filmie „Hubal" twórcy uwiecznili te scenę gdzie młoda dziewczyna - Ewa Bąkowska prowadzi mjr Hubalowi właśnie wspomnianego konia.

W czasie okupacji żona Anna wraz z dziećmi mieszkała w Kraśnicy i prowadziła majątek ziemski. Dom pełen był osób wysiedlonych, ukrywających się i partyzantów. Licznej na tym terenie partyzantce udzielano pomocy w postaci lekarstw, odzieży i żywności. Przechowywano i leczono rannych partyzantów. Anna Maria Bąkowska, na zlecenie Armii Krajowej prowadziła punkt rozdziału leków, dokąd dostarczano je z Tomaszowa Mazowieckiego. Natomiast trzynastoletnia córka Ewa była chyba najmłodszą łączniczką AK na tym terenie. W domu państwa Bąkowskich był punkt kontaktowy.

 W grudniu 1944 r. dwór w Kraśnicy przygotował  wigilię dla Oddziału AK pod dowództwem mjra A .Pilcha „Doliny", jednak oddział nie dotarł do Kraśnicy, ze względu na to, że do Kraśnicy skierowany został  dowódca 25 p.p.  major Rudolf Majewski ps. „Leśniak". Wigilia „Doliniaków"  odbyła się w szkole w Libiszowie.

Anna Maria Wartanowicz-Bąkowska prowadziła majątek do 1945. W nocy z 17 na 18 stycznia 1945 r. do dworu wkroczyły wojska radziecki. W ciągu jednej nocy ukradziono wszystko: żywy inwentarz, żywność, odzież, pościel, naczynia. Podobnie jak w przypadku innych właścicieli ziemskich, rodzina Bąkowskich musiała opuścić powiat i nie mogli zamieszkać bliżej niż 40 km od jego granicy. Początkowo Anna Maria Bąkowska z dziećmi udała się do rodziny w Piotrkowie Trybunalskim, a następnie do znajomych w Warszawie.

Syn, Stefan Bąkowski brat Ewy Bąkowskiej, dostał się na leśnictwo w Poznaniu, a następnie ukończył wydział mechaniczny na tamtejszej politechnice. Zrobił doktorat i rozpoczął habilitację, ale śmierć w 1980 r. nie pozwoliła mu kontynuować kariery naukowej.

Anna Maria Bąkowska z córką Ewą zostały w 1948 r. aresztowane za współpracę z AK i przeciwdziałanie Gwardii Ludowej. Obie odbywały karę więzienia w Opocznie i Piotrkowie Tryb. Dalsze ich losy związane były z Gdańskiem. Tam seniorka rodu została magazynierką w jednej z klinik Akademii Medycznej, a Ewa przygotowywała się do matury. W 1983 r. po ciężkiej chorobie Anna Maria Waratnowicz - Bąkowska zmarła.

Ewa Bąkowska ukończyła technologię żywności na Wydziale Chemii Politechniki Gdańskiej oraz studia magisterskie w Wyższej Szkole Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Obecnie Ewa Bąkowska jest na emeryturze, nadal mieszka w Gdańsku.

Należy do Rodziny Katyńskiej, wiele  lat działała w środowisku kombatanckim AK. Wielokrotnie odwiedzała rodzinne strony oraz gościła w Opocznie.

Dwór w Kraśnicy sprzedano wiosną 2000 r. prywatnej osobie. Ewa Bąkowska bez powodzenia czyniła od 1990 roku starania o zwrot majątku. W Kraśnicy pozostał tylko grobowiec i prochy przodków rodziny Jaxa-Bąkowskich. Nie uzyskano zgody na wpisanie go do listy zabytków (dom wybudowano w 1830 r.).  Nowy właściciel dworu otrzymał dokument stwierdzający, że dwór nie nadaje się do remontu i może zostać rozebrany. Został spalony.

O dawnych właścicielach dworu w Kraśnicy przypomina krąg lip, które zasadzone zostały na pamiątkę urodzin każdego z 12 dzieci Antoniego Bąkowskiego; tablice dotyczące rodziny w kościele w Kraśnicy, groby Bakowskich na cmentarzu przykościelnym.

Rodzina Bąkowskich z Kraśnicy jest zbiorowym bohaterem książki „Dwór w Kraśnicy i Hubalowy Demon"

 

 

 

 

PDF
DRUKUJ
POWRÓT
ZGŁOŚ
NIEŚCISŁOŚĆ