Gmina Opoczno położona jest w centrum Polski, w południowo-wschodniej części województwa łódzkiego, w odległości 80 km od Łodzi, 120 km od Warszawy i 70 km od Kielc, na styku ważnych szlaków komunikacyjnych: drogi krajowej 12 i Centralnej Magistrali Kolejowej. Dogodne połączenia komunikacyjne zapewnia ponadto sieć dróg wojewódzkich oraz linie kolejowe Koluszki – Tomaszów Maz. - Skarżysko Kamienna.
Na krajobraz gminy składają się wzniesienia morenowe, mozaiki pól uprawnych poprzecinane dolinami rzecznymi, kompleksy leśne wchodzące w skład Spalskiego Parku Krajobrazowego i Białaczowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz liczne zbiorowiska naturalnej roślinności, w tym różnogatunkowe kompleksy leśne.
Główną gałęzią przemysłu w gminie jest branża budowlana, mająca głębokie tradycje. W Opocznie powstała jedna z pierwszych w Europie fabryk cementu. W XIX wieku wybudowano fabrykę płytek kamionkowych, która ulegając przekształceniom kontynuuje działalność do dziś jako „OPOCZNO S.A.”. Drugim potentatem w branży ceramicznej jest „CERAMIKA PARADYŻ" Sp. z o.o. Obydwa zakałdy są największymi producentami płytek ceramicznych w Polsce, zdobywcami licznych nagród i wyróżnień m.in. „Perły Ceramiki UE” i Medalu Europejskiego, Medalu Międzynarodowych Targów Poznańskich i innych.
Ważną rolę dla gospodarki gminy odgrywa przemysł włókienniczy reprezentowany przez „OPTEX S.A.”
Po roku 1989 dynamicznie rozwinął się sektor małej i średniej przedsiębiorczości, szczególnie w branży spożywczej. Głównymi reprezntantami są Zakład Usługowo - Handlowy „Wojciechowski” oraz Zakład Przetwórstwa Mięsnego „Stępień”.
W rejestrze REGON zarejestrowanych jest obecnie 2245 podmiotów gospodarczych (stan na koniec 2006 r.). Gmina prowadzi politykę przyjazną dla inwestorów. Tworzący nowe miejsca pracy mogą skorzystać z ulg podatkowych, a wpisy do ewidencji działalności gospodarczej są zwolnione z opłat. Za priorytetowe uznano działania w kierunku przyciągnięcia inwestorów tworzących nowe miejsca pracy, czego wyrazem są aktualnie dokonywane zmiany w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego, wyznaczające nowe tereny przeznaczone pod działalność produkcyjną, składową i usługową oraz podnoszenie atrakcyjności terenu poprzez budowę i modernizację urządzeń infrastruktury technicznej.
Miasto stanowi centrum powiatu opoczyńskiego. Na jego terenie zlokalizowane są jednostki pełniące funkcje administracyjne, usługowe i oświatowo-kulturalne o znaczeniu ponadlokalnym m.in.: Starostwo Powiatowe, Szpital Rejonowy, Komenda Powiatowa Policji, Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej, Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna, Urząd Pracy, Banki, Powszechny Zakład Ubezpieczeń, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Prokuratura Rejonowa, Sąd Rejonowy, Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz placówki szkolnictwa, z których korzystają również mieszkańcy sąsiednich gmin.